UMOWY KONSUMENCKIE

Umowy konsumenckie – są to takie umowy, w których po jednej stronie występuje przedsiębiorca, czyli osoba prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą, zaś po drugiej stronie – konsument. Podlegają one szczególnemu reżimowi prawnemu, który wprowadza m.in.:

- obowiązek dokładnego poinformowania konsumenta o przedmiocie i treści umowy, a także o przedsiębiorcy jeszcze przed zawarciem umowy;

- ustawowe prawo odstąpienia od umowy.

Do umów tych należą w szczególności:

1. umowa zawierana poza lokalem przedsiębiorstwa,

2. umowa zawierana na odległość.

Regulacja prawna obu tych rodzajów umów znalazła się poza ramami Kodeksu Cywilnego – tj. w ustawie z 02 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny ( Dz.U. Nr 22 poz. 271 ze zm.).

Umowy zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa

Ustawa odnosi się tylko do umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa, przy czym umowy zawierane wprawdzie w lokalu przedsiębiorstwa, lecz będące rezultatem zorganizowanego zbierania ofert konsumentów w czasie odwiedzin przedsiębiorcy lub osoby działającej w jego imieniu ( np. akwizytorów) w miejscu pracy konsumenta, w jego mieszkaniu, lub w innym miejscu jego prywatnego pobytu traktuje się tak, jakby były one zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa. Ustawa definiuje bowiem lokal przedsiębiorstwa jako miejsce przeznaczone do obsługiwania publiczności i oznaczone zgodnie z przepisami o działalności gospodarczej.

Ustawa zawiera także wyliczenie umów, w których brak jest elementu zaskoczenia lub jest mała wartość przedmiotu umowy i które to umowy są wyłączone spod tego reżimu. Są to np. umowy o prace budowlane, czy umowy powszechnie zawierane w drobnych bieżących sprawach życia codziennego do wartości 10 EURO.

Przy zawarciem takiej umowy przedsiębiorca powinien okazać dokument potwierdzający prowadzenie przez niego działalności gospodarczej oraz poinformować na piśmie konsumenta o prawie odstąpienia od umowy i wręczyć mu wzór oświadczenia o takim odstąpieniu.

Konsumentowi z mocy ustawy przysługuje prawo odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od jej zawarcia i to bez podawania przyczyn takiego odstąpienia, chyba, że konsument nie został poinformowany na piśmie o tym uprawnieniu, wówczas bieg terminu rozpoczyna się dopiero od uzyskania przez niego takiej informacji. Przedsiębiorca nie może przy tym zastrzec, że odstąpienia nastąpi za zapłatą określonej sumy pieniężnej. Przy obliczaniu terminu liczy się chwila wysłania oświadczenia o odstąpieniu adresatowi, a nie chwila kiedy to oświadczenie dociera do adresata. W razie odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. Strony powinny więc zwrócić sobie to co świadczyły, zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w ciągu 14 dni. Jeśli konsument dokonał przedpłat, należą mu się od nich ustawowe odsetki.

Umowy zawierane na odległość

W przypadku tego rodzaju umowy strony nie są fizycznie obecne przy zawieraniu tej umowy, lecz posługują się różnymi nośnikami przekazu informacji, w szczególności przy pomocy Internetu. Przepisy ustawy stosuje się przy tym tylko w sytuacjach, gdy przedsiębiorca zorganizował swoją działalność przez wykorzystanie środków porozumiewania się na odległość, np. internetowa księgarnia, ale wyłaczona już będzie telefoniczna sprzedaż książek z księgarni. Również ustawodawca wyłączył spod tego reżimu niektóre rodzaje umów, jak np. świadczenie usług w zakresie gastronomii, transportu.

Zawarcie takiej umowy może nastąpić wyłącznie za uprzednią zgodą konsumenta. Jeśli przedsiębiorca chcąc zachęcić konsumenta do zawarcia umowy równocześnie wykonuje oferowane świadczenie np. wysyłając oferowany towar, czyni to na własne ryzyko.

Konsument powinien być poinformowany najpóźniej w chwili złożenia przez przedsiębiorcę propozycji zawarcia umowy o szczegółowych danych przedsiębiorcy i o przedmiocie umowy. Przedsiębiorca najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełnienia świadczenia ma obowiązek na piśmie potwierdzić w/w dane. Przedsiębiorca nie może też wcześniej żądać zapłaty.

Umowa powinna określać miejsce i sposób reklamacji. Jeśli umowa nie zawiera innego terminu, przedsiębiorca powinien wykonać umowę najpóźniej w terminie 30 dni od chwili zawarcia.

Przedsiębiorcy służy prawo odstąpienia od umowy, jeżeli nie może on spełnić świadczenia z tego powodu, że przedmiot świadczenia nie jest dostępny. Konsumentowi przysługuje zaś ustawowe prawo odstąpienia od umowy w terminie 10 dni bez podawania przyczyn liczonych od chwili wydania przedmiotu umowy. Gdyby przedsiębiorca nie potwierdził złożonej przez siebie propozycji zawarcia umowy termin ten może ulec przedłużeniu do 3 miesięcy.